2026 жылғы 20 ақпанда жоғары оқу орны студенттерімен қазақтың дәстүрлі ою-өрнек өнеріне арналған мәдени-ағартушылық кездесу ұйымдастырылды. Іс-шараның құрметті қонағы – ұлттық сәндік-қолданбалы өнерді зерттеуші, ою-өрнек мәдениетін насихаттаушы Ерлан Қожабаев болды. Бұл тағылымды кездесу тек мәдени мұраны таныстырумен шектелмей, Біріккен Ұлттар Ұйымы айқындаған Тұрақты даму мақсаттарының бірқатар маңызды бағыттарымен үндесті.
Кездесудің басты мақсаты – жастарға қазақ ою-өрнегінің тарихи тамырын, символдық мәнін және қазіргі заманғы өнердегі қолданылу мүмкіндіктерін терең түсіндіру болды. Бұл өз кезегінде Тұрақты даму мақсаттарының 4-мақсаты – «Сапалы білім беру» қағидаттарына сәйкес келеді. Себебі, білім беру тек кәсіби дағдыларды қалыптастыру ғана емес, сонымен қатар ұлттық мәдени мұраны тану арқылы тұлғаның рухани және мәдени санасын дамытуға бағытталуы тиіс. Ұлттық өрнек туралы білім студенттердің мәдени құзыреттілігін арттырып, олардың шығармашылық әлеуетін дамытуға ықпал етеді.
Спикер өз баяндамасында ою-өрнектің тек сәндік элемент емес, ұлттың дүниетанымын, рухани құндылықтарын және мәдени жадысын сақтаушы көркем тіл екенін атап өтті. Бұл мазмұн Тұрақты даму мақсаттарының 11-мақсаты – «Тұрақты қалалар мен қауымдастықтар» аясындағы мәдени мұраны қорғау және сақтау міндеттерімен тікелей байланысты. Ұлттық ою-өрнекті зерттеу, сақтау және заманауи контексте қолдану – материалдық емес мәдени мұраны қорғаудың маңызды тетігі болып табылады.
Ерлан Қожабаев қазақ оюларының семантикалық құрылымына тоқталып, әрбір өрнектің табиғатпен, кеңістікпен және адам өмірінің кезеңдерімен тығыз байланыста қалыптасқанын нақты мысалдар арқылы түсіндірді. Бұл тұжырым Тұрақты даму мақсаттарының 12-мақсаты – «Жауапты тұтыну және өндіріс» қағидаттарымен де сабақтас. Себебі дәстүрлі өнер табиғатпен үйлесімді өмір сүру философиясын бейнелейді және экологиялық сана мен жауапты шығармашылық ұстанымды қалыптастыруға ықпал етеді.
Сонымен қатар, спикер дәстүрлі мотивтерді заманауи дизайн, тоқыма, сән және интерьер кеңістігінде қолданудың шығармашылық жолдарымен бөлісті. Бұл бағыт Тұрақты даму мақсаттарының 8-мақсаты – «Лайықты еңбек және экономикалық өсу» міндеттерімен де үйлеседі. Ұлттық өрнекті қазіргі дизайн индустриясында пайдалану шығармашылық индустриялардың дамуына, мәдени кәсіпкерліктің қалыптасуына және ұлттық брендтің нығаюына мүмкіндік береді.
Кездесу барысында студенттер ұлттық өрнекті авторлық жобаларда пайдалану, композициялық шешімдер құру және дәстүр мен жаңашылдықты үйлестіру мәселелері бойынша сұрақтар қойып, ашық пікір алмасты. Интерактивті форматта өткен іс-шара болашақ суретші-дизайнерлер мен сәндік-қолданбалы өнер мамандары үшін кәсіби бағдар беретін маңызды алаңға айналды. Бұл үдеріс жастардың шығармашылық әлеуетін дамыту арқылы тұрақты мәдени және кәсіби экожүйе қалыптастыруға ықпал етеді.
Ұйымдастырушылардың айтуынша, мұндай кездесулер жастардың ұлттық мәдени мұраға деген қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың шығармашылық ойлауын кеңейтуге, дәстүрлі өнерді заманауи контексте қайта жаңғыртуға жол ашады. Бұл өз кезегінде мәдени әртүрлілікті сақтау және ұрпақтар сабақтастығын қамтамасыз ету арқылы тұрақты қоғам қалыптастырудың маңызды алғышарты болып табылады.
Ұлттық ою-өрнекті терең тану – өткен мен бүгінді жалғайтын рухани көпір. Осы тұрғыдан алғанда, өткен тағылымды кездесу студенттер үшін мәдени сабақтастықты сезінуге мүмкіндік берген маңызды рухани шара ғана емес, сонымен қатар Тұрақты даму мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталған мәдени-ағартушылық бастамалардың жарқын үлгісі болды.